Het Requiem van Verdi is één van de grote requiems. Het is geschreven als eerbetoon aan de toen bekende dichter en schrijver Alessandro Manzoni die Verdi zeer bewonderde. In 1873 struikelde Manzoni bij het verlaten van de kerk en viel van de trappen. Hij stierf ter plekke. Hij was 88 jaar oud. Een paar weken later kondigde Verdi aan om ter nagedachtenis aan deze dichter een Requiem te schrijven. Verdi – 60 jaar oud toen – had zijn grote opera’s al geschreven en deze aankondiging veroorzaakte grote opwinding in muzikale kringen. Men verwachtte een meesterwerk in religieuze muziek. In 1874 was het werk voltooid en op 10 april werd het uitgevoerd in de kerk van San Marco in Milaan. Het was Manzoni’s eerste sterfdag.
Korte beschrijving van Verdi's Requiem
Het Requiem werd het werk dat Verdi zelf het meest gedirigeerd heeft, meer dan welke opera ook. Het behoort dan ook tot de absolute topstukken van de religieuze muziek. Verdi ging uit van de tekst van de traditionele Dodenmis, zoals die al eeuwenlang gezongen wordt in de katholieke dienst en begint met het Requiem aeternam (eeuwige rust) Bijna onhoorbaar zacht begint het orkest met alleen strijkinstrumenten en daarna de fluisterzachte koorinzet: Heer, geef hem de eeuwige rust. 
Het Dies irea (dag des oordeels) is het langst en meest spectaculaire deel van het Requiem. Qua tekst en muziek maakt dit ongeveer de helft uit van de hele mis. Hier wordt de dag van het laatste oordeel geschilderd, waarbij de hele wereld op zijn kop wordt gezet, stormen over de aarde razen, alles vernietigende vuren de wereld in as leggen en enorme mensenmassa’s in paniek proberen te ontkomen aan Gods woede. Hier trekt Verdi het ergste orkestgeweld uit de kast, met enorme slagen op de grote trom, schetterende trompetten en luide angstkreten van het koor. De trompetten zijn hier de luide bazuinen die het laatste oordeel aankondigen. Dan is er aandacht voor de angst van enkele mensen afzonderlijk, en komen en komen de solisten weer aan het woord, zoals de bas, de mezzosopraan en de tenor. Het Dies Irea sluit af met een intens mooie samenzang tussen solisten en koor
Het Sanctus is het meest zonnige en blije stuk, nu eens niet de massale paniek uitbeeldend, maar een uitzinnig jubelende mensenmassa die God aanroept. Dit is het kortste stuk van het Requiem. In het prachtige en sobere Agnus Dei vragen sopraan en mezzosopraan aan het begin, zonder enige orkestbegeleiding, om barmhartigheid en de eeuwige rust voor de doden. Net als bij het gregoriaanse Agnus Dei zongen zij hun duet driemaal. Lux aeterna is een verstilde samenzang waarin mezzo-sopraan, tenor en bas om het eeuwig licht vragen.
Het Libera me is weer een van de dramatische hoogtepunten uit het Requiem. Hierin barsten voor de laatste keer het complete koor en orkest los op de tekst over de “Dag des oordeels” Voor het eerst is hier een grote solo voor de sopraan te horen op de tekst : Libera me, Bevrijdt mij. Verderop zingt het koor met haar mee op dezelfde tekst en dit levert de laatste prachtige climax van het Requiem op. Kort daarop keert dezelfde rust terug waarmee het Requiem begon. De laatste maten zijn weer fluisterzacht, als een bevrijding, geruststelling en troost.
Luister naar enkele fragmenten
<< Terug naar Concertinformatie
